KRÓTKIE STRSZCZENIE POTOPU H. SIENKIEWICZA

Potop jest drugą w kolejności częścią Trylogii Sienkiewicza. Pojawiają się w nim bohaterowie znani z Ogniem i mieczem, a część z nich występować będzie także później w Panu Wołodyjowskim. Akcja powieści rozpoczyna się w 1655 roku i opowiada o losach bohaterów na tle wojny polsko-szwedzkiej, zwanej potopem szwedzkim.

Główny wątek powieści stanowią miłosne perypetie Andrzeja Kmicica i Aleksandry Billewiczówny, co w połączeniu z losami wojennymi bohaterów daje niezapomniany efekt. Książka rozpoczyna się od tego, że umierający bogaty szlachcic przekazuje swej wnuczce Aleksandrze swój majątek, a jednocześnie przeznacza jej na męża Kmicica, któremu darowuje wieś Lubicz. Po pierwszym spotkaniu młodzi przypadają sobie do gustu, ale po niechlubnym zachowaniu Kmicica – pijatyce i strzelaninie w nowo-nabytym Lubiczu, Aleksandra pomimo wcześniejszego wyznania miłości, postanawia odrzucić zaloty mężczyzny. Kmicic odjeżdża, ale postanawia sobie, że się poprawi jako człowiek i  że na nowo zdobędzie serce panny, ale jego gorąca natura nie pozwala mu na to, bo w akcie zemsty za zabicie jego kompanów morduje mieszkańców rodzinnej wioski Aleksandry i niszczy ich dobytek. Szlachta ściga go, łaknąc jego krwi. Życie ratuje mu Oleńka, która zdecydowała się ukryć go w swojej komnacie, ale zaraz potem odrzuca i wypędza go.

Potop streszczenie - Wołodyjowski szykuje się do pojedynku z Kmicicem
Potop streszczenie – Wołodyjowski szykuje się do pojedynku z Kmicicem

Młodzieniec nie poddaje się i po jakimś czasie porywa dziewczynę, którą jednak ratuje znany już z pierwszej części powieści Wołodyjowski. Rani on Kmicica, a następnie sam oświadcza się Oleńce. Kiedy jednak zostaje odrzucony, postanawia pomóc Kmicicowi w oczyszczeniu jego dobrego imienia  i proponuje mu walkę w obronie dobra ojczyzny zagrożonej wtedy ze strony Szwedów. Uderzyli oni na Polskę i spowodowali wielkie zamieszanie, gdyż część ludzi stojących u władzy chciała przy tej okazji zyskać coś dla siebie. Na przykład Wielkopolska w drodze układów została przekazana bez walki Królowi szwedzkiemu Karolowi Gustawowi.

W reakcji na taką sytuację polityczną oficerowie znani już z Ogniem i mieczem – Zagłoba, Jan i Stanisław Skrzetuscy oraz Wołodyjowski upatrują ratunku Polski u boku księcia Janusza Radziwiłła, w którego imieniu chcą walczyć za ojczyznę. Gdy przybywają do niego na zamek, okazuje się, że książę zawarł już pewne układy ze Szwedami i że wcale nie jest mu na rękę obrona Polski. Podstępem wymusił on na przebywającym tam też Kmicicu obietnicę wierności, a ten, zobowiązany przysięgą, wbrew sobie, nie wypowiedział mu posłuszeństwa jak inni hetmani i uwierzył, że jego działania mają przynieść Polsce wygraną.

W trakcie uczty na zamku Radziwiłła Kmicic spotyka Oleńkę i zapewnia ją o swoich zamiarach służby dla dobra ojczyzny, ta jednak nie rozumiejąc motywów jego działania (nie wie o złożonej przysiędze), nazywa go zdrajcą i ponownie odrzuca jego miłość. Po wypowiedzeniu posłuszeństwa Radziwiłłowi Zagłoba, Wołodyjowski  i Skrzetuscy zostają uwięzieni, a następnie wysłani do Birż, gdzie potajemnie miano ich rozstrzelać. Jednak dzięki sprytowi Zagłoby, któremu udaje się uciec, podstęp księcia wychodzi na jaw, a żołnierze zostają uwolnieni.

Tymczasem na Litwie rozpoczyna sie wojna domowa, część wojsk stoi po stronie Radziwiłła, a część jest przeciwko niemu. Kmicic jeszcze nie dopatrzył się spisku i nadal stoi po jego stronie, przez co uważany jest za zdrajcę narodu. Jego miłość do Billewiczówny nadal nie daje mu spokoju, postanawia więc udać się do Oleńki, aby porwać ją i umieścić na bezpiecznym dworze księcia. W Wodoktach, rodzinnej posiadłości Oleńki, Kmicic o mało nie traci życia. Ratuje go Zagłoba, ujawniając sekretny list, w którym jest mowa o tym, że Kmicic bronił uwięzionych wcześniej oficerów.

Oleńkę ostatecznie zabiera na swój zamek książę Janusz, ale na uczcie, posadzona przy Kmicicu, nie chce z nim rozmawiać. Później książę wysyła Andrzeja  z listami do kuzyna Bogusława Radziwiłła.

Kmicic jeszcze przez krótki czas nie orientuje się w podstępach Radziwiłłów, ale gdy je odkrywa, postanawia złamać dane słowo i ostatecznie przechodzi do obozu królewskiego, czyli zamierza bronić sprawy polskiej. Usiłuje nawet zabić Bogusława, ale zostaje przez niego raniony. Dochodzi do siebie ukryty w leśnej chacie Kiemliczów i pisze wówczas dwa listy. Jeden adresowany jest do Janusza Radziwiłła – wypowiada mu służbę i grozi mu wydaniem królowi jego listów dowodzących spisku. Drugi list podpisany jest pseudonimem Babinicz i skierowany jest do Wołodyjowskiego – w nim Kmicic ostrzega przed zdradą ze strony Radziwiłłów. Naraził się przez to możnym kuzynom, którzy fałszywie oskarżyli go o zdradę i ostatecznie ośmieszyli w oczach Oleńki, która została wraz ze swym wujem przewieziona jako zakładniczka do posiadłości Bogusława, który coraz usilniej zabiegał o jej względy. Nawet obiecywał jej małżeństwo, na co w nadziei zysku przystał jej opiekun. Do ślubu, który i tak był jedynie propozycją fałszywą, mającą na celu uwiedzenie panny, nie doszło, gdyż Oleńka odrzuciła oświadczyny.

W tym czasie Kmicic wraz z Kiemliczami wyrusza do Warszawy, a następnie dociera pod Częstochowę, gdzie dowiaduje się podstępem o zamiarze Szwedów, którzy chcą spustoszyć jasnogórski skarbiec. Andrzej udaje się wiec do księdza Kordeckiego, przeora klasztoru i wyjawia mu zdradzieckie zamiary wroga. Jednocześnie zdradza mu też prawdę o sobie i wyjawia, kto kryje się pod imieniem Babinicz, pod którym od teraz będzie walczył w obronie kraju.

Szwedzi atakują Jasną Górę, ale ponoszą wielkie straty. W czasie obrony klasztoru szczególnie wsławia się właśnie Babinicz, który odważył się nawet na to, by pod osłoną nocy wysadzić w powietrze wielką szwedzką armatę – kolubrynę. Niestety, przy tej okazji dostał się on w ręce Szwedów, którzy wydali na niego wyrok śmierci. W czasie, gdy był torturowany, uratowali go Kielmlicze, którzy tylko pozornie służyli Szwedom.

Bardzo ciekawa jest scena, gdy Szwedzi żądając za odejście spod Jasnej Góry srogiego okupu, dostają w zamian wigilijne opłatki. W Boże Narodzenie dochodzi do ostatecznego szturmu na klasztor. Kmicic-Babinicz nadal jest poza jego murami, ksiądz Kordecki ujawnia więc jego prawdziwe imię i wszystkie zasługi, usuwając tym samym plamę z jego honoru.

potop streszczenie - Kmicic ranny w obronie króla Polskiego
potop streszczenie – Kmicic ranny w obronie króla Polskiego

Kmicic z Kiemliczami przedostał się na Śląsk do króla Jana Kazimierza i jako Babinicz opowiada o losach Częstochowy. Dowiaduje się także, że Radziwiłłowie rozpuścili plotkę, że Kmicic miał zamiar porwać króla. Król wraz z orszakiem, w którym jest także Kmicic, wyruszają do marszałka Lubomirskiego. W jednym z górskich wąwozów zostali zaatakowani przez Szwedów. Król uchodzi z Życiem właśnie dzięki pomocy Kmicica i okolicznych górali. Ciężko rany Andrzej wyjawia wówczas swoje prawdziwe imię. Król wybacza mu i zaleca, by pod pseudonimem Babinicza zaciągnął się do oddziałów Czarnieckiego.

Kraj organizuje się do walki przeciwko szwedzkiemu najeźdźcy. Książę Janusz Radziwiłł umiera. Kmicic z polecenia króla dowodzi przysłanymi przez chana Tatarami i wyrusza na pomoc Sapieże. Po drodze, na prośbę Zamojskiego, zabiera z Zamościa Anusię Borzobohatą Krasieńską, dwórkę księżnej Wiśniowieckiej. Kmicic domyślił się jednak, że Zamojski chciał chytrze przechwycić dziewczynę, udaremnił więc jego podstęp i wysłał ją do Sapiehy. Po drodze porwali ją jednak ludzie Bogusława Radziwiłła i ostatecznie trafiła ona do Taurogów, gdzie znalazła się razem z Oleńką.

Kmicic prowadzi wojnę z Bogusławem. W końcu wraz z Sapiehą wycina jego wojska w pień, a następnie wyruszają na pomoc Czarnieckiemu. Czarniecki z kolei uderza na oddział króla szwedzkiego, zabija ludzi, ale samemu władcy udaje się uciec. Wojska szwedzkie zostają oblężone w widłach Sanu i Wisły. Walki toczą się pod Warką, potem przenoszą się do Lublina i Warszawy, gdzie znowu swą dzielnością wsławił się Kmicic, który potem ze swym oddziałem tatarskim udaje się walczyć ze Szwedami na Litwie. Tam wojuje z wojskami Bogusława Radziwiłła, który w tym czasie próbuje nieskutecznie uwodzić jego ukochaną Oleńkę. Jesienią 1656 w bitwie pod Prostkami wojska Bogusława ponoszą klęskę, a on sam jest raniony przez Kmicica, który jednak daruje mu życie, bo boi się o Oleńkę, a nie wie, że jest ona już bezpieczna w Wołmontowiczach.

Na Wołmontowicze z kolei napada oddział Sakowicza, a Kmicic nieświadomy tego, że przebywa tam Oleńka, uderza na zdrajców i ratuje wioskę i wyrusza w pogoń za uciekającymi Szwedami, ale gdy do jego rąk trafia list z informacją, ze w Wołmontowiczach jest Aleksandra, postanawia tam wrócić. Niestety, w międzyczasie otrzymuje nowy rozkaz i ma udać się na wojnę z Rakoczym.

Do Oleńki jak dotąd nie dotarły żadne wieści o rehabilitacji Kmicica, postanawia więc wstąpić do klasztoru.

Kmicic dzielnie pełni służbę wojskową, zostaje ranny i trafia do Lubicza. Po drodze spotyka się z Oleńką, którą bardzo poruszył widok umierającego Andrzeja, chociaż jeszcze nie wie ona, że Kmicic i Babinicz to ten sam człowiek. Kmicic powoli zdrowieje. Udaje się na mszę do Upity, gdzie spotyka Oleńkę, Zagłobę i Wołodyjowskiego. Po mszy kapłan odczytuje przysłany od króla list i wyjawia zasługi Kmicica. Oleńka wybacza mu i godzi się być jego żoną.

W tym tekście zaprezentowaliśmy Potop streszczeni krótkie. Jeśli interesuje Cię Potop streszczenie pełne zapraszamy TU